II wojna światowa
Zajęcia edukacyjne odbywały się do 1944 roku. Następnie, w ostatnim okresie wojny w budynku gimnazjum mieścił się szpital wojenny. Pozostałość po nim to około tysiąc łóżek, na ogół w złym stanie, odrapane i poobijane ściany. Sam budynek był częściowo uszkodzony; zniszczony dach, uszkodzone okna, zdemolowane pomieszczenia. 17.03.1945 r. około godziny 18.00 wojska 59 Armii Ogólnowojskowej rozpoczęły szturm na kozielski garnizon. 18.03. 1945 r. Koźle zostało wyzwolone; zniszczeniu uległo ok. 10% miasta. Pod koniec marca 1945 r. na teren powiatu kozielskiego przybyła grupa operacyjna kierowana przez Franciszka Ciupkę, któremu jako staroście powierzono zadanie zorganizowania administracji polskiej.
Przygotowania budynku do pierwszego roku szkolnego
Po wojnie24 kwietnia 1945 r., gdy administrację Koźla przejęli Polacy, do miasta przybył dr Wojciech Czerwiński przewidziany na dyrektora gimnazjum i liceum w Koźlu. Po przybyciu do miasta dr Czerwiński przejął budynek, w którymmiało mieścić się gimnazjum i liceum, budynek sali gimnastycznej (odległy od szkoły ok. 400 m) oraz budynek przewidziany na internat. W głównym gmachu zniszczeniu uległo wiele sprzętów szkolnych, urządzenia klas i pracowni naukowych. Jedynie pracownia chemiczna zachowała się prawie w całości. Dnia 15 czerwca 1945 roku rozpoczęto przygotowawczy rok szkolny. Naukę rozpoczęło wówczas 48 uczniów. Do tego czasu wykonano prowizoryczne naprawy i uporządkowano obiekt przy wydatnej pomocy pierwszego szkolnego woźnego, którym został Michał Hajdun, w poważniejsze prace porządkowe i remontowe zaangażowali się także uczniowie szkoły i ich rodzice.W okresie letnim uporządkowano budynek i zaopatrzono go w podstawowe sprzęty: ławki, tablice, stoły i krzesła. Starano się także uporządkować salę gimnastyczną. Gmach ten wymagał jednak gruntownego remontu, ponieważ brakowało w nim podłogi, urządzeń sanitarnych, zły był stan okien i drzwi. 14 czerwca 1945 szkoła uzyskała budynek przy ulicy Piastowskiej 11, który przeznaczono na internat. W roku szkolnym 1945/46 utworzono na bazie 6-cio klasowej szkoły średniej trzy pierwsze klasy gimnazjalne. Obok nich funkcjonowały trzy klasy drugie, dwie trzecie, jedna czwarta i pierwsza licealna. Od podstaw zorganizowano również bibliotekę szkolną. Książki pochodziły z darów nauczycieli i niektórych rodziców.
Pierwsze powojenne lata pracy liceum w nowej rzeczywistości
We wrześniu 1945 roku pracę pedagogiczną w gimnazjum i liceum rozpoczęło ośmiu nauczycieli. W ciągu roku szkolnego liczba zatrudnionych nauczycieli wzrosła do 14-tu. Pierwszy normalny rok szkolny rozpoczął się 2 września 1945, a pierwsze posiedzenie Rady Pedagogicznej odbyło się 18 października 1945 roku. Z dniem 1 września 1948 roku funkcję dyrektora placówki zaczął pełnić Władysław Salamon. W tym też roku dotychczasowe gimnazjum zostało przekształcone w szkołę 11-to letnią. Szkoła funkcjonowała od tego momentu pod nazwą Szkoła Podstawowa i Liceum Ogólnokształcące w Koźlu. Od 1949 roku w budynku przy ul. Piastowskiej 11 uruchomiono internat. Do roku 1951 szkoła dysponowała tylko jedną dobrze wyposażoną pracownią. W roku szkolnym 1951/52 zorganizowano gabinet biologiczny. Funkcję dyrektora szkoły pełnił już wtedy Jerzy Gutowski. Od września 1953 roku nowym dyrektorem placówki został Antoni Cieciura. Stopniowo ulegała poprawie baza szkoły. W roku szkolnym 1958/59 znacznie zwiększyła się częstotliwość korzystania z zasobów biblioteki szkolnej. Została wówczas zorganizowana czytelnia, którą bezpośrednio połączono z biblioteką W 1959 roku nowym dyrektorem liceum został Jan Pacławski. W tym też roku szkoła otrzymała imię Henryka Sienkiewicza, a 26 kwietnia 1959 roku odbyło się uroczyste wręczenie sztandaru.
Nowe oblicza kozielskiego liceum
Kolejne istotne zmiany zaszły w roku 1966. Z dniem 1 września oddzielono szkołę podstawową od liceum. Obydwie szkoły funkcjonowały nadal w tym samym budynku. W ten sposób powstała Szkoła Podstawowa nr 4. Druga połowa lat 60-tych to podjęcie generalnego remontu budynków szkolnych.Przeprowadzono wówczas modernizację sieci centralnego ogrzewania oraz generalny remont pomieszczeń. Przy pomocy także młodzieży, od 1968 roku budowano salę gimnastyczna obok szkoły. Od 1969 roku funkcję dyrektora szkoły zaczął pełnić Ryszard Pacułt. W 1970 roku przestała działać Szkoła Podstawowa nr 4. Jej miejsce w budynku zajęło przeniesione z Kędzierzyna Liceum dla Pracujących. Swoją działalność w Koźlu zaczęło od 1 września 1970 roku.
Na 1970 rok szkolny przypadała 25-ta rocznica działalności liceum
Ten fakt postanowiono zaakcentować zorganizowaniem pierwszego zjazdu absolwentów. Odbył się on w dniach 19 i 20 czerwca 1970 roku. W drugim dniu zjazdu odbyło się uroczyste przekazanie młodzieży nowo wybudowanej sali gimnastycznej. Uroczyste otwarcie obiektu odbyło się 17 października 1970 roku. Drugim wydarzeniem, które rozsławiło w tym roku imię szkoły był sukces uczennicy Teresy Iwaniszewskiej, która zdobyła nagrodę dziennikarzy na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze.
Izba Pamięci
Dla zilustrowania roli kozielskiego liceum w środowisku, podjęto działania na rzecz uruchomienia Izby Pamięci. Inicjatorem akcji był dyrektor Ryszard Pacułt, projekt wystroju sali przygotowała nauczycielka historii Janina Otrębowicz. Trwające kilka miesięcy prace przygotowujące ekspozycję wykonali żołnierze jednostki wojskowej w Koźlu pod opieką płk. St. Nowaka. Również duży wkład pracy wnieśli uczniowie. Sala stanowiła wówczas małe muzeum, w którym znalazły miejsce eksponaty archeologiczne, dowody polskości Śląska, a przede wszystkim dotyczące historii szkoły. Uroczyste otwarcie izby odbyło się 30 kwietnia 1971 roku.
Sukcesy uczniów naszej szkoły w latach 70-tych
Efekty dydaktyczno - wychowawcze liceum zaczęły być dostrzegane poprzez sukcesy wychowanków i nauczycieli. Przyszła więc pora na bardzo dobre rezultaty w olimpiadach i konkursach przedmiotowych, także w sporcie. Właśnie na lata 70-te przypada w tych dziedzinach wiele sukcesów. Pierwsze większe wyróżnienie to sukcesy w Ogólnopolskim Konkursie Przyrodniczym. Szczególne uznanie zyskała wówczas praca Grażyny Roniewicz "Historia żubra w Polsce". Wyróżniono też uczennice Marię Kałamarz i Krystynę Florczak. Opiekunem finalistek konkursu był nauczyciel biologii Jan Kałuża. W 1972 roku Szkolne Koło Ligi Ochrony Przyrody uzyskało I nagrodę w ogólnopolskim konkursie na najlepiej pracujące szkolne koło LOP. W 1975 roku tę samą lokatę koło otrzymało po raz trzeci. Tym samym najwyższa nagroda w tym konkursie - statuetka żubra - przeszła na własność szkoły. Uczniowie liceum osiągali również bardzo dobre efekty sportowe, przede wszystkim na szczeblu wojewódzkim W 1975 roku przyszła pora na sukces ogólnopolski. W konkurencji rzut młotem wicemistrzostwo Polski juniorów zdobył uczeń Wiktor Lipowski. Uzyskano również czołowe lokaty w olimpiadach, szczególnie w Olimpiadzie Technicznej. Uczniowie przygotowywani do zawodów przez nauczycielkę Stanisławę Misiewicz, przez kilka lat uczestniczyli w eliminacjach centralnych tej olimpiady i byli jej laureatami. Należy tu wymienić nazwiska takich uczniów, jak Robert Żyłka i Tomasz Goslar, w roku 1978 L. Bojdak, M. Matusiewicz, W. Błażejak, J. Kalbrun, a w roku 1980 finalistą zawodów centralnych był W. Wewiór. Również dwukrotnie odnotowano sukcesy w Olimpiadzie Geograficznej, do której zawodników przygotowywała nauczycielka geografii Maria Wędzicha. Uczeń Rudolf Kocula zajął I miejsce w okręgowych eliminacjach tej olimpiady. W 1977 roku Rudolf Kocula i Zdzisław Jary zostali laureatami tej olimpiady. Rudolf Kocula zajął III miejsce w kraju, a Zdzisław Jary uzyskał wyróżnienie. W Olimpiadzie Języka Rosyjskiego uczennica A. Nabrdalik uczestniczyła w zawodach centralnych. W 1979 r. do eliminacji centralnych zakwalifikowała się I. Szara i I. Kownacka. Opiekunem finalistek był nauczyciel języka rosyjskiego Zygmunt Capi. W końcu lat 70-tych w zawodach centralnych Olimpiady Języka Angielskiego brał udział uczeń A. Bąkowski. W Olimpiadzie Biologicznej w finałach centralnych uczestniczyła E. Król. Również w Olimpiadzie Fizycznej odnotowano sukcesy na szczeblu finalnym. Dobre rezultaty uczniów były efektem pracy takich pedagogów jak: Barbary Sękowskiej, Urszuli Talar, Pawła Adamca.
Zmiany w strukturach szkoły
W latach 70-tych zachodziły także zmiany w innych dziedzinach życia szkoły. Z dniem 1 maja 1972 internat licealny przeniesiono do budynku przy ul. Piramowicza. Dwa lata później, w czerwcu 1974 roku nastąpiła jednak likwidacja internatu. W 1975 roku liceum obchodziło swoje 30-to lecie Z tej to okazji 14 czerwca 1975 roku odbyła się uroczysta akademia i spotkanie z absolwentami, a przed budynkiem szkoły dokonano odsłonięcia popiersia Henryka Sienkiewicza.
Działalność uczniów na terenie miasta
Kontakty z absolwentami liceum utrzymywało nie tylko okazjonalnie. W 1976 roku uczniowie szkoły nawiązali kontakt z absolwentem - dziennikarzem Karolem Szyndzieloszem. Młodzież liceum zawsze miała poważny wkład w działalność na rzecz środowiska. Szczególne zasługi miało w tym okresie kółko historyczne, które pod opieką Janiny Otrębowicz pomagało w remoncie Baszty - siedziby ówczesnego Towarzystwa Miłoników Ziemi Kozielskiej. W uznaniu zasług szkoły dla środowiska 15 marca 1977 roku nadano jej odznakę "Zasłużonemu Opolszczyźnie". Przez całą dekadę lat 70-tych odnotowano rozwój samorządności młodzieży. Przejawiła się ona w działalności samorządu szkolnego (opiekunki J. Otrębowicz i J. Rogula), ZHP (opiekunowie C. Skowron i St. Śmigielski), SK PTTK (op. M. Wędzicha), LOP (opiekunowie J.Kałuża, U. Talar, E. Toporowska ), SKS (opiekunowie J. Dziadkowiec, K. Bugalska, J. i Z. Urychowie), LOK (opiekun R. Marczyński).
Sukcesy szkoły w latach 80-tych
Sukcesem nauczyciela Rudolfa Marczyńskiego było przygotowanie do konkursu marynistycznego "Polska leży nad Bałtykiem" ucznia Rudolfa Koculi, który reprezentował szkołę w centralnych eliminacjach tego konkursu. Początek dekady lat 80-tych to sukces w Olimpiadzie Języka Rosyjskiego. W finale zawodów centralnych uczestniczyła uczennica M. Borecka. W tej samej olimpiadzie w kolejnych latach uczestnikiem zawodów centralnych była uczennica M. Silwanowicz. Elwira Blaszta wzięła udział w zawodach centralnych Olimpiady Języka Francuskiego. Tradycyjnie w ogólnopolskich zawodach Olimpiady Wiedzy Technicznej udział wzięli chłopcy z kozielskiego liceum: R. Winiowski (dwukrotnie), R. Komorek, A. Jędrzejczyk, K. Madloch, R. Czerniak, M. Dębowski, A. Kochanek, W. Szargut, M. Turek. W Olimpiadzie Historycznej nominowani do zawodów centralnych byli uczniowie: P. Gołuszyński, T. Zauder, A. Demitrow. W finale zawodów centralnych Olimpiady Języka Łacińskiego uczestniczył J. Greger. W Olimpiadzie Biologicznej w centralnych zawodach brała udział B. Czerwiec, w Olimpiadzi Fizycznej - J. Jurek. Pod koniec dekady w Olimpiadzie Literatury i Języka Polskiego w centralnych eliminacjach uczestniczyła K. Ligęza. Z kolei M. Michalska wygrała finał Turnieju Wiedzy o Śląsku Opolskim zajmując I miejsce. Autorami tych uczniowskich sukcesów byli nauczyciele: Stanisława Misiewicz, Zygmunt Capi, Krystyna Pustelnik, Zofia Choromańska, Jadwiga Stefanowicz, Janina Otrębowicz, Urszula Więcek, Zenobia Szal. Sukcesy sportowe lat 80-tych to sukces A. Studzińskiej, która uzyskała srebrny medal dla drużyny w XXII Międzynarodowych Mistrzostwach w Ratownictwie Wodnym. Zajęła X miejsce indywidualnie w tych zawodach, a w konkurencji holowanie manekina uzyskała IV miejsce. Pod wrażeniem tych sukcesów otwierano uroczycie rok szkolny 1983/84. Również w Ogólnopolskim Konkursie Recytatorskim w 1980 roku B. Jurek zajęła I miejsce w kraju.
21 czerwca 1980 roku odbył się II Zjazd Absolwentów
Podniosłym momentem uroczystości było wręczenie odznak "Zasłużonemu Opolszczyźnie" nauczycielom szkoły: Janinie Otrębowicz, Jadwidze Stefanowicz, Stanisławie Trawińskiej, Marii Wędzisze. Wręczono również nagrody Ministra Oświaty Jarosławie Roguśli, Tadeuszowi Komosie, a Nagrodę Kuratora otrzymała Elżbieta Toporowska. Uroczystym momentem było wystąpienie byłej, wieloletniej nauczycielki szkoły prof. J. Cichowej, a także nadanie jednej z ulic Koźla imienia nauczyciela - krzewiciela oświaty na Opolszczyźnie - J. Balwirczaka. Również podniosłą uroczystość w grudniu 1980 roku stanowiło wręczenie nauczycielce Krystynie Bugalskiej medalu "Serce za Pracę". Medal ten przyznało Ministerstwo Kultury Fizycznej na wniosek młodzieży. Wydarzenia zachodzące w kraju w tych latach miały swój wpływ na życie szkoły. Dzień 13 grudnia 1981 roku spowodował również i w kozielskim liceum zawieszenie zajęć lekcyjnych. Stan ten trwał do 4 stycznia 1982 roku. Z powodu stanu wojennego nie odbyła się też tradycyjna "studniówka". W roku szkolnym 1984/85 szkoła zaczynała 40-ty rok swojego istnienia. Był to okres częstych kontaktów z absolwentami. Między innymi 16 października 1984 roku odbyło się spotkanie z ówczesnym wicepremierem - absolwentem liceum - Manfredem Gorywodą.
27 kwietnia 1985 roku odbył się III Zjazd Absolwentów
W pierwszym dniu zjazdu odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą nauczycielom pracującym w liceum w latach 1945 - 1985. Wręczono wtedy odznaczenia państwowe nauczycielom. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski otrzymali: Stanisława Misiewicz i Zygmunt Capi, a Halina Zborowska - Jankiewicz - Złoty Krzyż Zasługi.